Świeży Ignacy (1839—1902), ksiądz rzymskokatolicki, działacz społeczny i narodowy na Śląsku Cieszyńskim, poseł na Sejm Krajowy w Opawie i do Rady Państwa w Wiedniu, pisarz, publicysta.
Ur. 12 X w Kończycach Wielkich (pow. frysztacki) w rodzinie chłopskiej, był synem Józefa (1790—1864) oraz Marii z domu Brzuska (1808—1878). Miał brata Antoniego (zob., tam informacje o rodzinie).
Po ukończeniu szkoły ludowej w rodzinnej wsi uczył się Ś. od r. 1851 w Cieszynie w szkole miejskiej, a od r. 1853 w gimnazjum katolickim, gdzie otrzymywał stypendium z fundacji Adama Wacława Paczyńskiego z Tenczyna. W r. 1861 zdał maturę i podjął studia teologiczne w rzymskokatolickim seminarium duchownym w Ołomuńcu. Pod koniec t.r. został członkiem zamiejscowym Czytelni Ludowej w Cieszynie. W l. 1864—5 pełnił w seminarium obowiązki bibliotekarza Biblioteki Polskiej Teologów Wrocławskich. Prowadził także kursy języka polskiego dla kleryków, mających pracować w polskich parafiach. Dn. 11 VI 1865 przyjął święcenia kapłańskie i został wikariuszem w czeskiej parafii w Racimowie. Następnie przeniesiono go do Bielska, gdzie uczył katechezy w żeńskiej szkole, prowadzonej przez zakonnice ze Zgromadzenia Sióstr Szkolnych de Notre-Dame. W r. 1870 podjął współpracę z „Gwiazdką Cieszyńską” Pawła Stalmacha.
Dn. 10 I 1872 decyzją Min. Oświaty i Kultu został Ś. mianowany katechetą w gimnazjum państw. w Cieszynie. Włączył się tam w działalność społeczno-narodową, m.in. w l. 1872—99 był członkiem dyrekcji i przez kilka kadencji zastępcą prezesa Tow. Naukowej Pomocy dla Księstwa Cieszyńskiego, wspierającego ubogich uczniów i studentów. W r. 1873 opracował statut i doprowadził do założenia katolickiego tow. kulturalno-oświatowego p.n. Dziedzictwo bł. Jana Sarkandra dla Ludu Polskiego, którego został prezesem. Wchodził od t.r. w skład rady nadzorczej, a w r. 1882 został wybrany do zarządu cieszyńskiego Tow. Oszczędności i Zaliczek w Cieszynie. Opublikował społeczno-polityczną broszurę O odwadze chrześcijańskiej (Cieszyn 1874) i rozprawę przyrodoznawczą Wykłady ciepła („Gwiazdka Cieszyńska” 1875 nr 1—35, wyd. osobne pt. Nauka o cieple, Cieszyn 1875) oraz wydał traktat apologetyczny Istnienie Boga i dusza ludzka (Cieszyn 1876). Był pomysłodawcą i redaktorem ukazującego się od r. 1877 w Cieszynie „Kalendarza Dziedzictwa bł. Jana Sarkandra”, w którym zamieszczał zbierane przez siebie regionalne anegdoty, przysłowia i pieśni. T.r. wszedł do zarządu spółki handlowej Bazar Cieszyński, a w r. 1878 także do zarządu Tow. Rolniczego dla Księstwa Cieszyńskiego.
Gdy jego brat Antoni, poseł na Sejm Krajowy w Opawie, zrezygnował z ponownego startu w wyborach, Ś. włączył się w działalność polityczną i 9 IX 1878 jako kandydat polskiego ruchu narodowego zdobył mandat w dwumandatowym cieszyńskim okręgu wiejskim. W Sejmie zasiadał w komisji wyznań, oświaty i instytucji dobroczynnych; występował przeciw nadmiernym obciążeniom podatkowym oraz dyskryminacji na Śląsku Cieszyńskim języków polskiego i czeskiego w życiu publicznym. W sprawach szkolnych postulował skrócenie obowiązku szkolnego z ośmiu do sześciu lat; sprzeciwiał się utrzymywaniu nauczycieli przez Wydz. Krajowy, który mając prawo do nominacji nauczycielskich, mógłby doprowadzić do germanizacji szkolnictwa. Krytykował także szkołę rolniczą w Kocobędzu (obecnie pow. karwiński w Czechach) z niemieckim językiem wykładowym, co ograniczało dostęp uczniów pochodzących z chłopskich polskich rodzin. Z posłem Jerzym Cienciałą wystosował w styczniu 1880 memoriał do rządu austriackiego w sprawie wprowadzenia języka polskiego w szkołach miejskich i średnich oraz używania go przez sądy i urzędy na Śląsku Cieszyńskim. W październiku 1881 zaprotestował w Sejmie Krajowym przeciw rezolucji posłów niemieckich, aprobującej stanowisko posłów śląskich w Radzie Państwa, wg którego ludność miejscowa rzekomo nie chciała zmian na rzecz języków polskiego i czeskiego w życiu publicznym. Po śmierci bp. wrocławskiego H. Förstera (20 X 1881) ogłosił w „Gwiazdce Cieszyńskiej” (nr 52—53) artykuł Sprawa diecezji wrocławskiej, domagając się przyłączenia Śląska Cieszyńskiego do biskupstwa krakowskiego i ustanowienia w Cieszynie biskupa sufragana; ostatecznie pozostał on w granicach diec. wrocławskiej, a w r. 1883 ustanowiono w Cieszynie bp. sufraganem Franciszka Śniegonia. W r. 1882 skierował wspólnie z Cienciałą memorandum do O. de Bacquenhema, nowego prezydenta krajowego Śląska Austriackiego, m.in. z postulatem utworzenia polskiego seminarium nauczycielskiego w Cieszynie. T.r. wszedł w skład Rady Szkolnej Powiatowej w Cieszynie.
Przed kolejnymi wyborami do Sejmu Krajowego w Opawie Ś. z ks. Karolem Paździorą założył 13 VI 1883 w Cieszynie Tow. Polityczno-Katolickie dla Księstwa Cieszyńskiego, działające jako Związek Śląskich Katolików i objął jego przewodnictwo. Od r. 1884 wydawał i zasilał artykułami ukazujący się raz lub dwa razy do roku jego organ „Poseł Związku Śląskich Katolików”. Z ramienia Związku zdobył ponownie 15 VII t.r. mandat do Sejmu Krajowego w dwumandatowym okręgu wiejskim Cieszyn—Frysztat—Jabłonków, mimo że polscy ewangelicy sprzeciwiali się jego kandydaturze, a Cienciała wniósł protest przeciw wyborowi Ś-ego. T.r. złożył w Sejmie Krajowym wniosek o przyznanie subwencji na szpital elżbietanek w Jabłonkowie i pożyczkę na budowę szkoły w Pastwiskach (obecnie w granicach Cieszyna); wniosek został przyjęty.
Wobec rozbicia polskiego ruchu narodowego na Śląsku Cieszyńskim Ś. dążył do pojednania z polskimi ewangelikami. W rezultacie 3 VI 1885 jako wspólny kandydat polskich katolików i ewangelików został Ś. wybrany na posła do Rady Państwa w Wiedniu; wstąpił tam do Koła Polskiego. Dn. 22 X t.r. wygłosił w Radzie Państwa mowę o dyskryminacji ludności słowiańskiej na Śląsku Cieszyńskim w zakresie prawa wyborczego, szkolnictwa, administracji i sądownictwa. W listopadzie współorganizował i został członkiem zarządu Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego (19 XI jej statut zatwierdził Rząd Krajowy w Opawie), mającej na celu zakładanie polskich szkół na Śląsku Cieszyńskim. T.r. został zwolniony z obowiązku pracy w cieszyńskim gimnazjum. W debacie w Radzie Państwa 31 III 1886 nad budżetem Min. Oświaty skrytykował germanizacyjną działalność władz krajowych na Śląsku oraz brak polskich i czeskich szkół ludowych. W październiku t.r. złożył w Kole Polskim, przyjęte przez komisje, wnioski w sprawie udzielania przez sądy odpowiedzi po polsku i prowadzenia korespondencji ze stronami w języku ojczystym, a także reformy ordynacji wyborczej i wprowadzenia zarządzeń przeciw pijaństwu. W proteście przeciw uchwale Sejmu Krajowego o nakazie używania języka niemieckiego przez wydziały drogowe, sprzecznej z państwowym ustawodawstwem, opuścił t.r. salę obrad. Jako jedyny poseł Sejmu Krajowego poparł t.r. prośbę o założenie w Opawie szkoły gospodarskiej z czeskim językiem nauczania, a w kwietniu 1887 stanął na czele śląskiej deputacji udającej się do cesarza Franciszka Józefa I w tej sprawie. Równocześnie t.r. współzałożył i został członkiem Wydziału Tow. Domu Narodowego w Cieszynie, zbierającego fundusz na Dom Polski tamże (otwarty w r. 1901) oraz zainicjował zbiórkę pieniędzy na Śląsku Cieszyńskim na koronę dla Dzieciątka Jezus z obrazu Matki Bożej w Kalwarii Zebrzydowskiej. Jako zwolennik zakładania szkół wyznaniowych w r. 1888 zaangażował się w akcję zbierania petycji, popierających projekt szkolny księcia A. Liechtensteina. W Radzie Państwa wniósł 14 III 1889 rezolucję dotyczącą nędzy na Śląsku Cieszyńskim (spowodowanej przez burzę gradową z 2 VIII 1888), przy okazji której skrytykował dyskryminowanie Słowian w życiu publicznym i politycznym. Od 29 IV do 2 V 1889 uczestniczył w zjeździe katolików w Wiedniu. Pod koniec sierpnia przewodniczył polsko-czeskiej delegacji, która złożyła w Opawie wizytę nowemu prezydentowi Śląska Austriackiego K. Jägerowi, upominając się o prawa ludności słowiańskiej. T.r. opublikował utwór historyczny o tendencji moralizatorskiej i klerykalnej Bogumił Jan, powieść z czasów tureckich wojen (Cieszyn). W celu osłabienia wpływów niemieckich zaproponował w r. 1890 w Radzie Państwa zmianę okręgów wyborczych na Śląsku; mimo poparcia przez Koło Polskie i posłów czeskich, propozycję odrzucono.
W r. 1890 doprowadził Ś. do zawiązania koalicji Związku Śląskich Katolików z Tow. Politycznym Ludowym, reprezentującym polskich protestantów na Śląsku Cieszyńskim, oraz organizacjami czeskimi; koalicja ta 30 VI t.r. wygrała wybory w okręgach wiejskich do Sejmu Krajowego w Opawie, a Ś. po raz trzeci zdobył mandat w dwumandatowym okręgu cieszyńskim wiejskim i wszedł w skład Wydz. Krajowego tamże. Następnie jako kandydat obu skrzydeł wyznaniowych polskiego ruchu narodowego na Śląsku Cieszyńskim zdobył 3 III 1891 po raz drugi mandat w przedterminowych wyborach do Rady Państwa. Choć początkowo wstrzymywał się przed wstąpieniem do Koła Polskiego, dał się przekonać obietnicami wsparcia działań na rzecz polskiej ludności na Śląsku Cieszyńskim. Po śmierci Stalmacha został 9 I 1892 wybrany przez aklamację na prezesa Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego. Wobec biernego stanowiska Koła Polskiego w kwestii cieszyńskiej, szukał poparcia posłów czeskich. Dn. 1 XI t.r. uczestniczył w Pradze w zjeździe czeskich posłów z Czech, Moraw i Śląska, po czym wspólnie z nimi 17 XI t.r. złożył interpelację w Izbie Panów w sprawie stosunków szkolnych na Śląsku Cieszyńskim. T.r. wydał w Cieszynie tom powiastek Ktoby się tego spodziewał! Braciszek Renat, dwie powieści z życia ludu (Cieszyn), a w r. 1893 także Powieści z życia i historii (Cieszyn) z opowiadaniami: Odkrycie Ameryki, Spuścizna po matce i Czerwona strzecha między lasami (z motywem wspomnieniowym). Potoczny styl oraz częste stosowanie dialogu zapewniały utworom Ś-ego poczytność. W r. 1894 otrzymał od papieża Leona XIII tytuł tajnego podkomorzego (monsignore). Kierując Macierzą Szkolną dla Księstwa Cieszyńskiego doprowadził 10 X 1895 do otwarcia Prywatnego Polskiego Gimnazjum w Cieszynie (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. A. Osuchowskiego), pierwszej polskiej szkoły średniej na Śląsku Cieszyńskim. W l.n. bronił Gimnazjum przed krytyką ludności niemieckiej, m.in. 21 II 1896 polemizował w Radzie Państwa z Leonardem Demelem, burmistrzem Cieszyna, jakoby Gimnazjum miało zagrażać zgodnemu pożyciu Niemców i Polaków. W kwietniu t.r. apelował do mieszkańców Śląska, aby przekazywali stare rzeczy dla planowanego przez Dziedzictwo bł. Jana Sarkandra Muz. Śląskiego. T.r. opublikował broszurę O naszym gimnazjum (Cieszyn).
Dn. 9 IX 1896 został Ś. po raz czwarty wybrany na posła do Sejmu Krajowego z okręgu wiejskiego Cieszyn—Frysztat—Jabłonków, a 15 III 1897 po raz trzeci zdobył mandat w wyborach do Rady Państwa. Mimo deklaracji, że nie wstąpi do Koła Polskiego dopóki Polskie Gimnazjum w Cieszynie nie zostanie upaństwowione, dołączył do Koła. W działalności politycznej skupił się na uzyskaniu prawa publiczności dla cieszyńskiego Gimnazjum. T.r. współorganizował w tej sprawie wiec polski pod Cieszynem (1 VIII) oraz uczestniczył w wiecu polsko-czeskim w Morawskiej Ostrawie (26 IX). Jesienią t.r., gdy część posłów galicyjskich zgłosiła w Radzie Państwa wniosek o wyłączenie Śląska Cieszyńskiego z diec. wrocławskiej, uchylił się od zajęcia stanowiska, argumentując, że leży to w kompetencji władz kościelnych, a nie Rady. T.r. zrezygnował z zasiadania w Wydziale Tow. Domu Narodowego oraz prezesowania Dziedzictwu bł. Jana Sarkandra (za jego urzędowania towarzystwo to wydało trzydzieści trzy książki w nakładzie 1 tys. egzemplarzy każda i piętnaście kalendarzy po 5 tys. nakładu); pozostał jednak członkiem Wydziału (Zarządu) Dziedzictwa oraz redaktorem jego „Kalendarza…”. W r. 1898 wydał w Cieszynie okolicznościową pracę Na pamiątkę dwudziesto-pięcioletniego jubileuszu Dziedzictwa bł. Jana Sarkandra dla ludu polskiego na Śląsku oraz antysocjalistyczną broszurę Rozmowa dwóch górników, a także przetłumaczoną z języka francuskiego relację z podróży ojców É. R. Huca i J. Gabeta pt. „Podróże księży misjonarzy Huca i Gabeta w Mongolii, w Tybecie i w Chinach”.
Wobec odrzucania w Sejmie Krajowym wniosków dotyczących równouprawnienia językowego Polaków i Czechów na Śląsku, 10 II 1898 Ś. z posłami polskimi i czeskimi demonstracyjnie opuścił obrady. Dn. 6 X t.r. z czeskim posłem F. Slámą złożył wniosek w Radzie Państwa, wzywający sądy na Śląsku do przestrzegania ustaw językowych w zakresie spisywania protokołów i odpowiedzi na pisma w języku polskim i czeskim. Po r. 1899 zaczął wycofywać się z życia politycznego. W lutym t.r. zrezygnował z kierowania Związkiem Śląskich Katolików (za swej prezesury zorganizował ok. 150 wieców i zebrań). T.r. przestał być też prezesem Tow. Naukowej Pomocy dla Księstwa Cieszyńskiego. W Sejmie Krajowym bezskutecznie wnioskował 21 IV t.r. o subwencję na Polskie Gimnazjum w Cieszynie, a także o przestrzeganie rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z 3 I 1899 o prowadzeniu spraw ludności słowiańskiej w ich języku („Bój posłów polskich…” Cieszyn 1899). Z Cienciałą i Janem Michejdą wydał broszurę Do ludu polskiego na Śląsku. Pouczenie o używaniu języka polskiego w sądach i urzędach (Cieszyn 1899). W r. 1900, w związku z otwarciem Polskiej Szkoły Ludowej prowadzonej przy Macierzy, opublikował apel Do rodziców polskich w Cieszynie i okolicy mających dzieci w wieku szkolnym („Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego 1899—1900” dod. do „Rolnika Śląskiego” 1900 nr 22). Po rozwiązaniu 7 IX t.r. Rady Państwa ogłosił, że nie będzie już kandydować. T.r. przeszedł na emeryturę jako profesor gimnazjalny, a w styczniu 1901 zrezygnował z prezesowania Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego; pozostał do grudnia t.r. członkiem jego Wydziału, po czym, mimo rezygnacji z kandydowania, został wybrany do niego na kolejną kadencję. Zimę 1901/2 spędził w Gorycji, a wiosną 1902 udał się na pielgrzymkę do Egiptu i Ziemi Świętej. Po rozwiązaniu Sejmu Krajowego jesienią t.r. zgodził się, wbrew wcześniejszym deklaracjom, zostać polskim kandydatem w dwumandatowym okręgu wiejskim Cieszyn—Frysztat—Jabłonków, ale wyborów nie doczekał. Zmarł 22 X 1902 w Cieszynie; na jego pogrzebie, podczas kazania wygłoszonego przez ks. Józefa Londzina (zob.), kościół demonstracyjnie opuścili niemieccy posłowie do Sejmu Krajowego w Opawie. Ś. został pochowany na cmentarzu komunalnym w Cieszynie (24 X 1937 przeniesiony do grobu w Alei Zasłużonych tamże). Był odznaczony austriackim Orderem Żelaznej Korony III kl. (1899), oraz posiadał honorowe członkostwo Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego (1897).
Po śmierci Ś-ego, w r. 1902, starano się w ramach Tow. Naukowej Pomocy dla Księstwa Cieszyńskiego utworzyć fundusz stypendialny jego imienia, ale nie udało się zebrać odpowiednich środków. Władysław Górnikiewicz, nauczyciel w Mnichu (pow. cieszyński), poświęcił Ś-emu wiersz „Na zgon ks. Ignacego Świeżego” („Gwiazdka Cieszyńska” 1902 nr 44). Imieniem Ś-ego nazwano ulice w Cieszynie w r. 1920 i Kończycach Małych (pow. cieszyński) w r. 2013. Dn. 10 X 1995 w I Liceum Ogólnokształcącym w Cieszynie umieszczono poświęconą Ś-emu tablicę.
Ś. pojawia się w opowiadaniu „Unia Sibicka” Zofii Kossak („Nieznany kraj”, W. 1958).
Biografický slovník Slezska a severní Moravy, Opava—Ostrava 1995 z. 4; Estreicher w. XIX, IV; Golec J., Bojda S., Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, Cieszyn 1995 II (fot., bibliogr.); Literatura XX w., II; Miękina L., Rosner E., Stu pisarzy cieszyńskich. Słownik bio- i bibliograficzny, „Roczn. Cieszyński” R. 3: 1976; Österr. Biogr. Lexikon, XIV (bibliogr.); PSB (Stalmach Paweł, Michejda Jan); Słownik biograficzny katolickiego duchowieństwa śląskiego XIX i XX wieku, Kat. 1996 s. 433—7 (bibliogr.); Snoch B., Górnośląski leksykon biograficzny, Kat. 2004; — Buława E., Geneza i działalność Towarzystwa Domu Narodowego oraz Domu Polskiego w Cieszynie (1887—1918), „Pam. Cieszyński” T. 6: 1993 s. 75, 80; Buszko J., Polacy w parlamencie wiedeńskim 1848—1918, W. 1996; Chlebowczyk J., Wybory i świadomość społeczna na Śląsku Cieszyńskim w drugiej połowie XIX wieku, Kat.—Kr. 1966 s. 280, 285; Galicz J., Biblioteka Polska Teologów Wrocławskich w Ołomuńcu i Widnawie, Cieszyn 1934 s. 10—12; tenże, Ks. Ignacy Świeży, Cieszyn 1933 (fot.); tenże, Związek Śląskich Katolików (1883—1933), Czeski Cieszyn 1933; Gruchała J., Koło Polskie w austriackiej Radzie Państwa wobec kwestii czeskiej i Śląska Cieszyńskiego (1879—1899), Kat. 1982; Gruchała J., Nowak K., Dzieje polityczne, w: Śląsk Cieszyński od Wiosny Ludów do I wojny światowej (1848—1918), Red. K. Nowak, I. Panic, Cieszyn 2013; Homola I., „Tygodnik Cieszyński” i „Gwiazdka Cieszyńska” pod redakcją Pawła Stalmacha 1848—1887, Kat.—Kr. 1968; Maroń F., Dziedzictwo bł. Jana Sarkandra dla Ludu Polskiego na Śląsku. Przypomnienie i uzupełnienie, „Śląskie Studia Hist.-Teolog.” T. 13: 1980 s. 283—8, 291—5; Morys-Twarowski M., Jan Szygut — nauczyciel i działacz polityczny ze Śląska Cieszyńskiego, „Wieki Stare i Nowe” T. 6 (11): 2014 s. 109; Pawłowiczowa M., Stypendium imienia Józefa Ignacego Kraszewskiego udzielane cieszyńskiej młodzieży, „Zaranie Śląskie” R. 37: 1974 s. 324; Rosner E., Cieszyńskie okruchy literackie, Cieszyn 1983 s. 22—4; Sowiński J., Towarzystwo Oszczędności i Zaliczek w Cieszynie w latach 1873—1918, „Pam. Cieszyński” T. 7: 1993 s. 12; Tomanek R., Nad szczątkami Wielkich Synów Śląska, „Gwiazdka Cieszyńska” 1937 nr 90; — Dziennik urzędowy województwa śląskiego z 28 III 2013 (poz. 2893, Uchwała nr XXV/249/13 Rady Gm. Zebrzydowice z 21 III 2013 dot. ulicy Ś-ego w Kończycach Małych); Korespondencja Pawła Stalmacha, Oprac. I. Homola, L. Brożek, Wr. 1969; Kubisz J., Pamiętnik starego nauczyciela, Cieszyn 1928; Sprawozdanie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego, 1886—1902; Sprawozdanie Towarzystwa Domu Narodowego w Cieszynie, 1894, 1895; Sprawozdanie Towarzystwa Naukowej Pomocy Księstwa Cieszyńskiego za l. 1875, 1878, 1879, 1882/3, 1888, 1893, 1899, 1902; Sprawozdanie Towarzystwa Oszczędności i Zaliczek, Stowarzyszenia Zarejestrowanego z Nieograniczoną Poręką w Czeskim Cieszynie, 1926; Sprawozdanie wydziału Czytelni Ludowej w Cieszynie, 1868 s. 4, 1871 s. 4; Sprawozdanie z czynności Towarzystwa Rolniczego dla Księstwa Cieszyńskiego, 1882, 1883; — „Głos Ludu Śląskiego” 1897 nr 3, 1902 nr 35, 39, 41, 44—45; „Gwiazdka Cieszyńska” 1861 nr 52, 1870 nr 39, 1872 nr 23, 46, 1874 nr 10, 1875 nr 45, 49, 51, 1876 nr 13, 15, 1877 nr 11, 22, 25—26, 30, 1878 nr 35, 37, 39, 44, 50, 1879 nr 24—26, 1880 nr 27, 29, 34, 36, 1881 nr 23, 25, 49, 52—53, 1882 nr 9, 24, 29, 50, 1883 nr 22, 24, 34, 42, 1884 nr 27, 29, 37, 39, 40, 1885 nr 3, 11, 19—20, 23, 39, 44, 49, 1886 nr 4, 6, 8, 15, 44, 46, 51, 1887 nr 8, 14—15, 35—36, 49, 1888 nr 14, 18, 21, 27, 32, 37—38, 52, 1890 nr 6, 8, 11—12, 14, 16, 23, 26—28, 45—47, 49, 1891 nr 6, 10, 20, 27, 32, 51—52, 1892 nr 12, 15—17, 18, 20, 22—23, 27, 45, 47—48, 1893 nr 1, 22, 48, 1894 nr 2, 1895 nr 5, 19, 33, 43, 52, 1896 nr 6, 15, 1897 nr 4, 6, 12, 17, 19, 35, 40, 1899 nr 8, 1900 nr 3, 12, 21, 27, 37, 38, 40, 42, 49, 1901 nr 2, 4, 27, 51, 1902 nr 21, 27, 32, 35, 39—40, 44, 47, 1920 nr 17 (dot. ulicy Ś-ego w Cieszynie); „Neue Freie Presse” 1878 nr 5038; „Nowy Czas” 1878 nr 37, 39, 1890 nr 7, 13, 22; „Poseł Ewang.” 1937 nr 43; „Die Presse” [Wien] 1872 nr 9; — Nekrologi i wspomnienia pośmiertne z r. 1902: „Gaz. Narod.” [Lw.] nr 263, „Głos Ludu Śląskiego” [Frysztat] nr 43, „Gwiazdka Cieszyńska” nr 43, „Kur. Lwow.” nr 296, „Mährisch-Schlesische Presse” nr 85, „Mährisches Tagbl.” nr 245, „Neues Wiener Tagbl.” nr 293, „Silesia” [Cieszyn] nr 244, „Zw. Chłopski” [Nowy Sącz] nr 30; — AP w Kat., Oddz. w Cieszynie: Bezirksgericht Teschen, sygn. 125, Katholisches Gymnasium in Teschen, sygn. 31 kl. II nr 28, sygn. 32 kl. III nr 23, sygn. 33 kl. IV nr 16, sygn. 34 kl. V nr 8, sygn. 35 kl. VI nr 8, sygn. 36 kl. VII nr 10, sygn. 37 kl. VIII nr 11; Parafia rzymskokatol. p. wezw. św. Marii Magdaleny w Cieszynie: Metryki zgonów, t. 10 A cz. 1 s. 17; Parafia rzymskokatol. p. wezw. św. Michała Archanioła w Kończycach Wielkich: Metryki chrztów, t. 3 (1807—57), Kończyce Wielkie, s. 257.
Michael Morys-Twarowski